Het verschil tussen zoeken op trefwoord en zoeken met de thesaurus

Er zijn de laatste tijd een paar vragen gesteld over het verschil in resultaten tussen het zoeken op trefwoord (door het intypen of via een pijltje overzetten van een trefwoord naar het zoekformulier) en het zoeken met thesaurustermen door te klikken op het vergrootglasicoontje.

Deze zoekacties kunnen verschillende resultaten opleveren. Soms is dat correct, soms ook niet.

Bij het zoeken via het trefwoordveld wordt gezocht in het hele trefwoordenveld, dus Nederlandse en Engelse CAB-termen en atrefs. Het ingetypte woord (of woordcombinatie) kan overal in het veld staan. Als je dus bijvoorbeeld zoekt op management, dan vind je ook gecombineerde CAB-termen en atrefs waarin dit woord voorkomt zoals water management.

Klik je een trefwoord echter aan vanuit de thesaurus, dan wordt er een exact search uitgevoerd. Dat wil zeggen dat alleen wordt gezocht naar een CAB-term respectievelijk een atref in de taal van de interface (bij de Catalogus Engels, bij ARTIK en GKN Nederlands).

Klik je dus op het vergrootglas naast de CAB-term management dan vind je alleen records waar de Engelstalige CAB-term management aan is toegekend.

Dit zijn logische verschillen, de exact search is indertijd ingevoerd op grond van een door Marja Maclaine Pont ingediend verzoek.

Er zijn echter ook verschillen in zoekresultaat die hier niet door verklaard worden, zoals het verschil in zoekresultaat bij het intypen respectievelijk aanklikken van het trefwoord bioinformatics, dat niet voorkomt in een gecombineerde term in de thesaurus.

Deze verschillen worden veroorzaakt door het feit dat bij de Springer-boeken de door Springer meegeleverde trefwoorden zijn ingevoerd in het veld voor atrefs. Toevallig is bioinformatics zowel een CAB-term als een Springer-trefwoord.

Tik je bioinformatics in in het zoekveld voor trefwoorden dan vind je in je zoekresultaten de Springer-boeken wel, zoek je naar bioinformatics via de thesaurus dan vind je ze niet (want in de Springer-boeken staat bioinformatics in het veld voor atrefs en niet in het veld voor CAB-termen).

Bij de definitieve opname van de Springer-boeken in de catalogus moet voor dit probleem een oplossing gevonden worden.

MetaLib versie 4

In de loop van deze week gaan we over naar een nieuwe versie (4) van MetaLib. De nieuwe versie draait nu al op http://scomp1040.wur.nl:8331/V , dat wordt ook het nieuwe nummer  achter het URL metalib.library.wur.nl  (Gebruikers van de Digitale Bibliotheek zien het keuzescherm niet, die gaan direct naar QuickSearch of via een deeplink naar MetaSearch).

Er zijn een paar kleine verschillen tussen de versies. Zo is het nu ook bij het bekijken van de resultaten van een QuickSearch mogelijk om meer resultaten op te halen (retrieve more).

Het belangrijkste verschil is het paneel met drill-down opties aan de rechterkant bij het bekijken van de gecombineerde resultaten van een QuickSearch of MetaSearch. (Dit paneel wordt niet zichtbaar bij het bekijken van resultaten per database). De drill-down opties zijn gebaseerd op clustering en faceting van de zoekresultaten.

In het plaatje hieronder kun je zien hoe het eruit ziet:

voorbeeld gecombineerde resultaten in MetaLib 4

voorbeeld gecombineerde resultaten in MetaLib 4

Klik je op een van die opties dan beperk je daarmee alleen de set van opgehaalde records, er wordt dus niet opnieuw in alle databases gezocht. Je krijgt dan wel een optie om terug te gaan naar “all retrieved records”.

Verder is het goed om te weten dat MetaLib op de achtergrond bij steeds meer bestanden overstapt van phrase searching (exacte woordcombinatie) naar keyword searching (woorden worden automatisch gecombineerd met AND). Hierdoor kunnen de zoekresultaten anders worden (grotere vangst maar kleinere precisie onder het motto ïeder voordeel heeft zijn nadeel).

Gebruikersonderzoek bij Nederlandse universitaire bibliotheken

Gebruikersonderzoeken lijken een ware mode te zijn bij de verschillende universitaire bibliotheken in Nederland. Bert Zeeman was het ook al opgevallen. Maar sinds zijn post van begin oktober is de UBVU ook alweer met de resultaten van een gebruikersonderzoek op de proppen gekomen.

Om wij zelf ook met een onderzoek bezig zijn, hierbij maar eens een overzichtje van wat de andere universiteitsbibliotheken te weten zijn gekomen.

Gebruikersonderzoek UVA
De belangrijkste conclusies voor de bibliotheek:

  • Klanten ervaren een gebrek aan inzicht in de verschillende informatiebronnen die de bibliotheek aan biedt en vinden de presentatie daarvan op de bibliotheeksite onduidelijk;
  • Het aanbod aan digitale diensten van de bibliotheek wordt door een grote meerderheid van medewerkers en studenten gebruikt en als adequaat beoordeeld;
  • De huidige ideeën over een volgende generatie digitale bibliotheek voorzien in een behoefte van grotere meerderheden van medewerkers en studenten ongeacht hun vakgebied.

Op basis van deze conclusies doet de onderzoeksgroep de volgende aanbevelingen:

  • Meer voorlichting en promotie voor de bibliotheek en haar aanbod;
  • Duidelijke presentatie op de website van de belangrijkste bibliotheekdiensten: catalogus, zoekpagina, databases en tijdschriften. Waar mogelijk de diensten nog verbeteren, aansluitend op de in het onderzoek gesignaleerde behoeften;
  • Ontwikkeling van de volgende generatie digitale bibliotheek als omni-disciplinaire wetenschappelijk informatiedienst voor de hele UvA, waarbij de optie om ook buiten de bibliotheekcollectie te zoeken als nadrukkelijke wens van medewerkers en studenten moet blijven bestaan.

Samenvatting, Volledig rapport

Gebruikersonderzoek medische bibliotheek van de Universiteitsbibliotheek VU
Geen handzame samenavtting op de website: Volledige rapport

Gebruikersonderzoek UBVU
De uitkomsten van de enquête gehouden onder de wetenschappelijke medewerkers van de VU in mei 2008. In het totaal hebben bijna 1000 faculteitsmedewerkers de enquête via internet ingevuld. Daarnaast zijn medewerkers geïnterviewd. Gemiddeld kregen we het cijfer 6,6. Ruim voldoende, maar we streven natuurlijk naar een hoger punt. Het rapport biedt daarvoor een belangrijke basis.

Uit de antwoorden op open vragen bleek dat de medewerkers graag nog meer digitale collectie willen kunnen raadplegen. Daarnaast is er ook behoefte om te zelf te kunnen grasduinen in de papieren collectie.

Er blijkt een duidelijke en eensgezinde voorkeur bij alle faculteiten voor:

  • een VU-databank met onderzoeksmiddelen en één voor onderwijsmateriaal
  • het digitaliseren (scannen) van documenten uit de UB
  • ondersteuning bij het omgaan met auteursrechten
  • full text publicatielijsten in METIS/DARE
  • thematische portals

Grof gesteld komen er 5 thema’s naar voren waar de UB zich volgens de respondenten het beste op kan concentreren:

  • Vergroten van de bekendheid met de UB-diensten;
  • Meer collectie digitaal aanbieden;
  • Uitbreiding open opstelling papieren collectie;
  • Verbetering bepaalde huidige diensten;
  • Ontwikkeling bepaalde nieuwe diensten.

Samenvatting ; Volledige rapport

Gebruikersonderzoek Bibliotheek Radboud Universiteit
Enkele resultaten:

  • Internet zoekmachines zoals Google worden veel gebruikt bij het zoeken naar wetenschappelijke informatie. Ook bibliografische bestanden worden veel gebruikt.
  • Wetenschappelijk medewerkers zijn vaak op zoek naar een specifieke publicatie.
  • Relatief vaak zijn wetenschappers en studenten op zoek naar een uitgebreid of compleet literatuuroverzicht.
  • Wetenschappelijk medewerkers zoeken vaak naar informatie om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in hun vakgebied.
  • Slechts een enkele wetenschapper of student zegt zich te beperken tot informatie die in Google getoond wordt. Beperking tot digitale informatie komt wat vaker voor, vooral in de bètarichtingen.
  • Als men ondersteuning behoeft van de Universiteitsbibliotheek, richt deze behoefte zich bij wetenschappelijk medewerkers vooral op de keuze van zoeksystemen en het op de hoogte blijven van nieuw verschenen publicaties. Studenten geven een ruimer scala van gebieden aan waarop ondersteuning zich zou moeten richten.
  • Zowel bij de wetenschappers als de studenten is de behoefte aan één zoeksysteem voor alle relevante publicaties en aan preselectie van alleen relevante zoeksystemen en elektronische tijdschriften groot.
  • De SFX knop wordt als nuttig beoordeeld en wordt ook gebruikt.
  • Wetenschappers beoordelen attendering via email als nuttig. Gebruik ervan blijft enigszins achter.
  • Studenten zien cursussen en persoonlijke begeleiding vanuit de UB als geschikte diensten. Gebruik hiervan blijft achter.

Enkele conclusies:

  • Blijvende investering van de bibliotheek in verbetering van systemen voor literatuuronderzoek en in trainingen en handleidingen is nodig.
  • De bibliotheek kan proactief attendering via email ondersteunen.
  • De bibliotheek dient mogelijkheden te onderzoeken om één systeem aan te bieden waarmee alle relevante publicaties over een onderwerp te vinden zijn. Daarin zouden ook mogelijkheden moeten zitten voor preselectie van een eigen set van bibliografische bestanden en elektronische tijdschriften.
  • Voor studenten is blijvende aandacht nodig voor rustige studieplekken en plekken met voldoende computermogelijkheden in de bibliotheken.
  • De resultaten per faculteit moeten intern in de bibliotheek nader besproken worden.
  • Nader onderzoek is nodig, onder andere naar de rol van Google bij het zoeken naar wetenschappelijke informatie, naar factoren die het gebruik van email attendering belemmeren en naar factoren die het gebruik door studenten van UB-cursussen en persoonlijke begeleiding belemmeren.

Samenvatting; Volledig rapport

Gebruikersonderzoek Bibliotheek Delft
Geen handzame samenvatting op de website, maar een populaire samenvatting uit de grootletterbibliotheek:

Archief W-o-S 1900-1944

We (WG en ik) hebben besloten om niet in te gaan op het aanbod mbt de W-o-S jaargangen 1900-1944. Te oud, te duur. Als je er anders over denkt, vernemen wat dat graag en spoedig.

Column

De column van Willem Koert staat nu op : willemkoert.nl

In je mailbox ontvangen? Stuur een lege mail naar doemijdiekollum@gmail.com

Concentratie van bibliotheken in Leiden stuit op verzet

Aardig artikel in de de Mare over de protesten van de onderzoekers en gebruikers van de letteren bibliotheken ondernemen tegen de verhuizing van de collectie naar de UB.  Hun gerief zit vooral in het feit dat de collectie nu volledig in open opstelling staat en bij de UB naar het gesloten magazijn verdwijnt. “Deels” zegt bibliothecaris Kurt de Belder.